İctimai nəqliyyatda kartla ödəniş necə işləyir? - Leyla Məmmədova açıqladı
İctimai nəqliyyatda kart və mobil cihazlarla ödəniş sərnişin üçün sadə görünsə də, belə sistemlərin qurulması ciddi texniki hazırlıq tələb edir. Xüsusilə sərnişin axınının yüksək olduğu marşrutlarda ödənişin saniyələr içində, təhlükəsiz və fasiləsiz həyata keçirilməsi əsas məsələlərdən biridir.
Demedia.az xəbər verir ki, sumqayıtda tətbiq olunan kontaktsız ödəniş sistemi də bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələrdən biri olub.
Layihə Visa, Paşa Bank və şəhərin nəqliyyat qurumlarının əməkdaşlığı ilə reallaşdırılıb. Sistem ilkin mərhələdə Sumqayıtın ən çox istifadə olunan marşrutlarından biri olan 9 nömrəli avtobus xəttində tətbiq edilib. Daha sonra onun digər marşrutlara da genişləndirilməsi nəzərdə tutulub.
Avtobuslara NFC texnologiyasını dəstəkləyən xüsusi ödəniş cihazları quraşdırılıb. Bununla sərnişinlər gediş haqqını kontaktsız bank kartı, smartfon, smart saat və digər uyğun cihazlarla ödəmək imkanı əldə ediblər.
Ödəniş sistemləri və maliyyə texnologiyaları üzrə mütəxəssis Leyla Məmmədovanın sözlərinə görə, ictimai nəqliyyatda nağdsız ödəniş sisteminin qurulması adi ticarət obyektində kartla ödənişin qəbulundan daha mürəkkəb prosesdir.
Burada əsas tələblərdən biri ödənişin mümkün qədər sürətli həyata keçirilməsidir. Sərnişin avtobusa daxil olarkən uzun müddət gözləməməli, eyni zamanda sistem böyük sərnişin axını zamanı da dayanıqlı işləməlidir.
Digər mühüm məsələ internet bağlantısı zəiflədiyi hallarda ödənişlərin davam etdirilməsidir.
Layihə çərçivəsində bu problemin həlli üçün BPC şirkətinin xüsusi ilkin məlumat emalı sistemindən istifadə olunub. Bu sistem internet bağlantısının zəif olduğu şəraitdə də əməliyyatların təhlükəsiz şəkildə həyata keçirilməsinə imkan verib.
Leyla Məmmədovanın sözlərinə görə, belə bir sistemdə əsas məqsəd yalnız ödənişi sürətləndirmək deyil. Sürətlə yanaşı təhlükəsizliyin, əməliyyatların düzgün emalının və sistemin sabitliyinin də qorunması vacibdir.
Kontaktsız nəqliyyat ödənişinin tətbiqi üçün yalnız avtobuslara xüsusi cihazların quraşdırılması kifayət etmir. Nəqliyyat operatoru, bank sistemi, məlumat emalı infrastrukturu və beynəlxalq ödəniş sistemləri bir-biri ilə uyğun şəkildə işləməlidir.
Sumqayıtda ictimai nəqliyyatda ödənişlər əsasən nağd formada aparılır. Elektron validator və bilet infrastrukturu olmadığından yeni sistemin demək olar ki, sıfırdan qurulması tələb olunur.
Bununla yanaşı, nəqliyyat operatorlarının yeni sistemə qoşulması və müxtəlif tərəflər arasında koordinasiyanın təmin edilməsi də layihənin əsas mərhələlərindən biri olub.
Yeni ödəniş cihazlarının quraşdırılması ilə paralel olaraq Sumqayıt sakinləri üçün on minlərlə Visa kontaktsız kartının buraxılması da nəzərdə tutulub.
Məqsəd yalnız texniki sistemi qurmaq deyil, eyni zamanda insanların həmin sistemdən real şəkildə istifadə edə bilməsi üçün şərait yaratmaq idi.
Leyla Məmmədovanın fikrincə, yeni ödəniş texnologiyasının uğurlu olması üçün həm ödənişi qəbul edən tərəf, həm də istifadəçi eyni vaxtda sistemə hazır olmalıdır.
Sumqayıtda tətbiq olunan sistem sərnişinlərə ayrıca nəqliyyat kartı və ya nağd puldan istifadə etmədən bank kartını və ya NFC-ni dəstəkləyən cihazını terminala yaxınlaşdırmaqla gediş haqqını ödəməyə imkan verib.
Layihənin gələcəkdə digər şəhərlərdə də analoji nağdsız ödəniş sistemlərinin qurulması üçün istifadə oluna biləcək təcrübə yaratması nəzərdə tutulurdu.
Leyla Məmmədovanın sözlərinə görə, ictimai nəqliyyatda rəqəmsal ödənişlərin genişlənməsi təkcə sərnişin rahatlığı deyil, ümumilikdə şəhər xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması baxımından da əhəmiyyət daşıyır.
