Arılar haqqında alimləri təəccübləndirən kəşf



 19:29 22.04.2024     616

Təcrübə zamanı buraxılan kritik bir səhv, arıları araşdıran komandanın təəccüblü və qeyri-adi bir kəşf etməsinə səbəb oldu...

Demedia.az xəbər verir ki, bəzi arılar su altında bir həftəyə qədər yaşaya bilirlər. Kanadanın Guelf Universitetində elmi adı bombus impatiens olan və Şimali Amerikanın şərqində ən çox yayılmış arılar olduğu üçün "ümumi şərq arısı" adlandırılan arılar üzərində işləyən bir qrup tərəfindən yazılmış və Biology Letters jurnalında dərc edilmişdir jurnalda dərc olunan məqaləyə görə, sözügedən arıları araşdıran qrupun səhvi ucbatından qış yuxusuna gedən ana arının da olduğu qaba su girib.

Onlar günlərlə suda gözə dəymədən qalan arıların ölmədiyini görüb heyrətləniblər. Tədqiqatın müəllifi Naycel Reyn dedi: “Bu, həqiqətən də təəccüblü idi. Bu arılar yerüstü orqanizmlərdir, ona görə də onlar əvvəlcə su altında yaşamaq üçün nəzərdə tutulmayıblar. "Biz onların həyat tarixindəki bu kritik mərhələ haqqında çox şey bilmirik" dedi.

Daha sonra komanda 143 bumblebee impatiens kraliçasının iştirakı ilə təcrübə apardı və bu arıların yeddi günə qədər su altında qala bildiyini müəyyən etdi. Sözügedən araşdırma ilə bağlı CNN-ə danışan Raine, suya daldırmanın bu arılara demək olar ki, təsir etmədiyini gördüklərini ifadə etdi.

Bu araşdırma, tüklü arı olaraq da bilinən arı ana arılarının su altında yaşayıb-yaşamayacağına dair ilk sınaq olaraq qeyd edilsə də, tapıntılar həşəratların uyğunlaşma və daşqına qarşı müqavimət xüsusiyyətlərinə yeni işıq salır.

Raine həmçinin izah edir ki, soyuq mövsümdə dronlar və işçi arılar payızın sonunda öldükdən sonra kraliça arılar tək qışlayır. Onlar kiçik yuvalarda, adətən sahil boyu yaxşı qurudulmuş torpaqda qışlayırlar.

Ucu "yaxşı drenaj" kimi tanınırdı...
Alimlər inanırdılar ki, bu "yaxşı drenaj" şəraiti qurudakı bir çox orqanizmlər üçün ölümcül olacaq daşqınlardan qorunur, lakin yeni araşdırma göstərir ki, adi şərq arısı olan bu arılar ən azı bir həftə yaşaya bilirlər.

Raine və komandası bu araşdırmada arıların “necə” sağ qala biləcəyini araşdırmadılar, lakin mümkün izahlardan biri bu xüsusi canlıların “diapauza” vəziyyətində ola biləcəyini göstərir. Beləliklə, diapaza nədir? Bunu "oksigen qəbulunun azalması səbəbindən böyümənin və çoxalmanın dayandırıldığı bir vəziyyət" kimi izah edə bilərik...

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, diapauza zamanı sünbüllər kimi tanınan tənəffüs yolları uzun müddət qapanaraq suyun bədənə daxil olmasına mane olur və suya batmış ana arılar dəri vasitəsilə nəfəs ala bilirlər. "Bu arılar effektiv şəkildə enerjiyə qənaət rejimindədirlər" dedi Raine və əlavə etdi ki, əgər aktiv olsaydılar, çox güman ki, su altında sağ qala bilməzlər.

Bu inanılmaz nəticədən sonra tədqiqatın növbəti mərhələsində komanda qış yuxusuna gedən ana arıların bir həftədən çox su altında yaşayıb-yaşamayacağını yoxlayacaq. Onların əldə etdikləri nəticələr bu dayanıqlığın arxasında duran mexanizmləri başa düşmək üçün vacib bir detal olacaq.

Reynə görə, bu canlıların su altında yaşaya bilmə müddəti bundan xeyli uzun ola bilər. Reyn həmçinin digər arı növlərinin də suya bənzər müqavimətə malik olub-olmadığını araşdırmağı planlaşdırır.

Böcəklərin qida təhlükəsizliyi və yer ekosistemləri üçün əhəmiyyətini vurğulayan Reyn, "Vəhşi tozlayıcıları anlamaq həqiqətən vacibdir" deyir.

Aysun / Demedia.az